Sin las raits socialas ed en intgins medias regiunals vegn discutida da temp en temp ina dumonda che para paradoxala a l’emprima egliada: Pertge dura il viadi cun l’auto tranter Berna e Lucerna bler pli ditg che la distanza en lingia directa, sche las duas citads sa chattan en in dals pajais ils pli sviluppads da l’Europa?

Las chartas da satellit mussan in contrast evident. La distanza en lingia directa importa circa 67 kilometers, entant che ina da las rutas da via mussadas mesira circa 110 kilometers. La distanza precisa dependa dals lieus da partenza e d’arrivada e da la ruta tschernida. Per intgins observaturs dat questa differenza motiv da dubitar da l’efficienza da la planisaziun svizra dal traffic. [5]

Ina charta impressiunanta na basta però betg per trair ina conclusiun uschè vasta. Per chapir la situaziun ston ins resguardar la geografia, la furmaziun istorica da la rait, las alternativas existentas e las prioritads realas da las investiziuns publicas.

La dumonda decisiva n’è betg pertge che ina via na va betg dretg, mabain sche las colliaziuns tranter las duas citads èn organisadas adequatamain e tge meglieraziuns che fissan propi giustifitgadas.

Ina lingia directa n’è betg in project d’infrastructura

La distanza en lingia directa è ina grondezza geometrica, betg in plan da via. Tranter Berna e Lucerna sa chattan las collinas da la Svizra Bassa, vischnancas, terren agricul e spazis natirals. Ina nova via svelta stuess resguardar il terren, la segirezza dal traffic, punts, eventuals tunnels, svieutas e la colliaziun cun la rait existenta.

Construir ina via n’è betg in fin en sasez. In project è giustifitgà, sch’ils avantatgs socials ed economics spetgads surpassan ils custs da construcziun e mantegniment sco era las consequenzas per l’ambient.

Er sch’in traject pli direct pudess vegnir planisà, na cumprova quai betg ch’il construir saja la meglra soluziun. I duvrass calculaziuns fidadas davart il traffic spetgà, il temp spargnà, ils custs dal project e las consequenzas per l’ambient.

Nus n’avain chattà nagina cumprova che las autoritads svizras hajan examinà in project concret per in’autostrada directa tranter Berna e Lucerna e lura refusà quel per in tschert motiv. Declerar la mancanza d’ina colliaziun directa cun in scumond politic supponì, in veto d’organisaziuns da l’ambient u in naufragi burocratic fiss perquai speculativ.

Tranter Berna e Lucerna datti gia colliaziuns directas da viafier

La via è mo ina part dal sistem da traffic. Il RegioExpress RE7 da la BLS collia las duas citads directamain via Langnau en l’Emmental. L’InterRegio IR15 va era directamain da Berna a Lucerna sin in’autra ruta da viafier. Ils uraris da la BLS e da la Viafier federala svizra inditgeschan questas colliaziuns. [1][2]

Questa rait n’è betg vegnida construida mo per manar viagiaturs uschè svelt sco pussaivel tranter duas staziuns finalas. Ella collia era lieus intermediars ed è integrala en la rait naziunala.

L’efficienza na po perquai betg vegnir mesirada mo cun ils kilometers tranter duas citads. Impurtants èn era la frequenza dals trens, la durada dal viadi, la fidadadad da l’urari, las pussaivladads da midar e l’accessibladad da las staziuns.

Quai na signifitga betg che la colliaziun da viafier na pudess vegnir meglierada. Sia qualitad duess vegnir mesirada tenor il servetsch ch’ella porscha als passagiers, betg tenor quant dretga che la lingia para sin ina charta.

Tge planisescha la Svizra propi?

Ils 28 da schaner 2026 ha il Cussegl federal fixà ils puncts centrals per sviluppar l’infrastructura da traffic fin il 2045. Ils 19 da zercladur ha el approvà il project «Verkehr ’45» per la consultaziun. La consultaziun è ida a fin ils 9 d’october 2026; il messadi al parlament è previs per il favrer 2027. Il program duai augmentar successivamain la capacitad da la viafier, reducir stretgas sin las vias naziunalas e sviluppar il traffic en las aglomeraziuns. [3]

Tar las meglieraziuns previsas tutga in tact da mes’ura per ils trens InterRegio tranter Berna e Lucerna a partir dal 2035. Per ulteriurs purschidas da viafier fin il 2035 èn previs en total circa trais milliardas francs. Quai è ina finamira da planisaziun, betg ina purschida gia realisada. [3]

Il stadi ignorescha pia betg la colliaziun Berna–Lucerna: el prevesa ina frequenza pli auta dals trens. Ins sto però distinguer la frequenza da la sveltezza. In tact da mes’ura na signifitga betg automaticamain ch’il temp da viadi sa reducescha per la mesadad. I pon esser necessarias ulteriuras mesiras d’infrastructura, dapli capacitad als centers da traffic e l’adattaziun da l’urari a la rait restanta.

Plans na dastgan betg vegnir confusi cun resultats gia cuntanschids. La realisaziun dependa dal finanziaziun, da la planisaziun detagliada e da las decisiuns futuras da las autoritads cumpetentas.

Pertge na po gnanc in pajais ritg modernisar tut a medem temp?

La Svizra sto mantegnair las vias e las lingias da viafier existentas, reducir surchargias, ampliar il traffic regiunal e finanziar gronds projects en differentas parts dal pajais.

Investiziuns en infrastructura concurrenzeschan per meds publics limitads. Ina nova autostrada, la modernisaziun d’in center da viafier e dapli colliaziuns da trens han differentas finamiras e pon avair differents avantatgs per la societad.

In exempel instructiv è la staziun da transir planisada a Lucerna. Ella duai meglierar fundamentalmain las pussaivladads da sviluppar il center da viafier, ma quai è in grond project che dovra investiziuns considerablas ed ina realisaziun en etappas. El fa part da la planisaziun a lunga vista da la rait.

Ina critica concreta è senza dubi giustifitgada: èn las prioritads motivadas avunda? Èn ils termins realistics? È la finanziaziun garantida? Examinan las autoritads federalas alternativas cun avunda premura?

Questas dumondas èn bler pli instructivas ch’ina cumparegliaziun simpla tranter la lunghezza d’ina via e la distanza en lingia directa.

La critica sto sa basar sin fatgs, betg sin in’impressiun visiva

Quai na vul betg dir che la politica svizra da traffic saja senza sbagls. Anzi: ils custs dals projects d’infrastructura, las stretgas sin singulas rutas e la qualitad da la planisaziun a lunga vista dattan raschuns legitimas per dumondas.

Ils 14 da settember 2026 ha il Controll federal da finanzas publitgà sia examinaziun dal program «Verkehr ’45». El ha criticà ch’i manchian basas impurtantas per motivar las prioritads, che las calculaziuns da rentabilitad per projects da viafier e da via hajan grevas flaivlezzas e che las alternativas a l’engrondiment da las autostradas na sajan betg vegnidas examinadas sistematicamain. El ha era constatà che la finanziaziun dals projects previs fin il 2045, en l’autezza da circa 50 milliardas francs, na saja betg cumprovada. [4]

Questas constataziuns pertutgan il program d’infrastructura en general. Ellas na cumprovan ni ch’ina autostrada directa tranter Berna e Lucerna saja vegnida examinada e refusada per in motiv specific, ni che la Svizra dovria necessariamain ina nova via svelta.

Sche in project daventa pli char, ston ins examinar ses custs. Sche trens èn surchargiads, dovri analisas dal dumber da passagiers e da la capacitad da las lingias. Sche termins vegnan spustads, ston ins chattar ils motivs. Pir suenter pon ins constatar sbagls concrets en la planisaziun u la gestiun.

Ina charta po tschentà ina dumonda, ma betg respunder ad ella

Berna e Lucerna èn colliadas tras la rait da vias e tras trens directs. Il viadi cun l’auto po esser bler pli lung che la distanza en lingia directa. Quai sulet na cumprova però betg in naufragi da la planisaziun svizra dal traffic.

Ils plans federals prevedan ina frequenza da viafier pli auta tranter las citads fin il 2035. La colliaziun vegn pia resguardada en il svilup dal sistem da traffic. Sche las mesiras vegnan realisadas sco previs è ina dumonda averta.

L’efficienza dal stadi sto vegnir giuditgada tenor ils resultats effectivs, ils custs e l’utilitad per la populaziun. Deducir in’incompetenza d’in traject cun curvas sin ina charta da satellit munta da remplazzar in’analisa profunda cun in’impressiun visiva.

La Svizra na sto betg construir ina via svelta tranter mintga pèr da grondas citads. Ella sto duvrar ils meds publics cun raschun, motivar las investiziuns a moda transparenta e garantir in sistem da traffic che funcziuna.

Perquai na duess la colliaziun Berna–Lucerna betg vegnir preschentada sco cumprova d’in naufragi dal traffic. Ella è plitost in’occasiun da tschentà las dumondas correctas e da tschertgar las respostas en la geografia, en ils uraris, en ils budgets ed en ils plans uffizials, betg en ina singula lingia sin ina charta.