In omagi a chaschun da sia demissiun annunziada

Ils 2 d’october ha Guy Parmelin annunzià sia demissiun per la fin da december 2026. Lura avrà el fatg part durant indesch onns da la regenza naziunala e terminà ses segund onn sco president da la Confederaziun. A la conferenza da medias ha el declerà che motivs da sanadad na sajan betg decisivs per sia decisiun; el sentia dentant ch’el haja main energia. Igl è la decisiun d’in um che vul surdar ses uffizi suenter blers onns da responsabladad publica.

L’istorgia da vita da Parmelin cumenza a Bursins, en il chantun Vad, nua ch’el è naschì ils 9 da november 1959. Suenter la maturitad ha el fatg in emprendissadi agricul ed acquistà il 1985 il diplom federal da maister en agricultura e viticultura. Fin a sia elecziun en il Cussegl federal ha el lavurà sco maister pur e viticultur. La responsabladad per in manaschi e la lavur cun la terra e las vignas han uschia fatg part da ses mintgadi durant decennis.

Sia via politica ha manà da la vischnanca sur il chantun a Berna. Dal 1994 al 2003 ha Parmelin fatg part dal Cussegl grond vadais, silsuenter fin il 2015 dal Cussegl naziunal. Tranter il 2000 ed il 2004 ha el presidià la PPS da ses chantun. Ils 9 da december 2015 l’ha l’Assamblea federala elegì en la regenza naziunala.

Questa carriera merita attenziun. Ella mussa quanta experientscha politica che nascha era ordaifer la chapitala federala. Tgi che maina in manaschi e s’engascha en sia vischnanca senta directamain las consequenzas da decisiuns statalas. En la biografia da Parmelin sa collian la pratica professiunala e decennis da lavur parlamentara. Qua sa chatta ina valur particulara da sia contribuziun a la vita publica.

A l’entschatta dal 2016 ha el surpiglià il Departament da defensiun, protecziun da la populaziun e sport. Dapi il 2019 maina el il Departament d’economia, furmaziun e retschertga. Uschia èn dumondas ch’influenzeschan il mintgadi da bleras persunas daventadas centralas per sia lavur: las plazzas da lavur, l’avegnir da las interpresas, la furmaziun professiunala ed il provediment dal pajais.

Ses emprim onn sco president da la Confederaziun, il 2021, è stà en plena pandemia da corona. Sco minister d’economia e president da la Confederaziun ha Parmelin purtà ina part da la responsabladad per decisiuns prendidas durant in temp da gronda malsegirezza. Interpresas temevan per lur existenza, persunas occupadas per lur entradas. La politica da quel temp resta l’object da discussiuns giustifitgadas. Renconuschientscha merita tuttina la prontadad da surpigliar responsabladad en ina tala situaziun e da s’exponer a la critica publica.

In maletg da quel onn resta particularmain en memoria: ils 16 da zercladur 2021 ha Parmelin retschavì Joe Biden e Wladimir Putin a Genevra. La Svizra ha mess a disposiziun il rom per lur inscunter suprem. Quest inscunter stat per ina incumbensa che duai restar impurtanta per il pajais: pussibilitar discurs e mantegnair avertas las relaziuns diplomaticas. Parmelin ha represchentà la Confederaziun sco ospitant a questa chaschun.

Tranter ils resultats concrets da ses temp d’uffizi tutga la cunvegna da commerzi liber tranter ils stadis da l’AECL e l’India, entrada en vigur il prim d’october 2025. Ella facilitescha a las interpresas svizras l’access ad in martgà impurtant. Talas cunvegnas èn il resultat da la lavur da blers participants durant in lung temp. Sco cusseglier federal cumpetent ha Parmelin purtà la responsabladad politica per che las tractativas mainian a cunvegnas liantas. Per in pajais orientà a l’export è quai ina prestaziun da gronda muntada.

In omagi duai era menziunar ils aspects difficils da questa bilantscha. Durant ses onn presidial 2021 ha il Cussegl federal decidì da terminar las tractativas davart la cunvegna instituziunala da basa cun l’Uniun europeica. Parmelin ha represchentà publicamain questa decisiun ensemen cun ses collegas da regenza. La dumonda davart il dretg equiliber tranter l’independenza svizra e relaziuns fidadas cun l’Europa mussa quant pretensius che ses uffizi era.

Che Parmelin ha giudì confidenza era ordaifer ses agen champ politic, mussa sia reelecziun dal 2023: el ha survegnì 215 da 233 vuschs valaivlas. Per ses segund onn sco president da la Confederaziun ha el declerà la collegialitad ed il dialog sco finamiras particularas. Omadus princips èn centrals per ina regenza che sto reunir differentas forzas politicas.

La prestaziun da vita da Parmelin cumpiglia tant la lavur sin il bain puril sco ses engaschament en il parlament ed en la regenza. El ha deditgà ina part considerabla da sia vita a la cuminanza. Cura ch’el surdat ses uffizi a la fin da l’onn, merita quest engaschament in sincer engraziament. A la Svizra èsi da giavischar che persunas cun experientscha professiunala e cun ina tala prontadad al servetsch public surpiglian era en l’avegnir responsabladad politica.

Funtaunas: Le Temps e SRF (2 d’october 2026); biografia uffiziala dal DEFR; Confederaziun svizra; DFAE (inscunter suprem a Genevra e cunvegna instituziunala, 2021); SECO (cunvegna cun l’India, 3 da settember 2025); Parlament svizzer (reelecziun, 13 da december 2023); DEFR (presidenza 2026).