Commentari · Situaziun dals 15 d’october 2026. En sia decleraziun da regenza dals 14 d’october ha Friedrich Merz defendì la cuntinuaziun dal sustegn per l’Ucraina. El motivescha quai cun la segirezza da l’Europa e cun la responsabladad da proteger in urden da pasch, en il qual ils cunfins na vegnan betg midads tras la forza. Questa motivaziun persvada.

La lingia da Merz na sa limitescha betg a pretender dapli armas. Durant sia visita a Kyiv ils 4 d’october ha el annunzià in pachet d’agid militar da circa in milliard d’euros e circa 350 milliuns euros per l’enviern e per il sectur d’energia. El ha numnà la defensiun cunter attatgas ord l’aria, dronas, tecnica da satellits, generators e reparaturas da las infrastructuras d’energia. Quai èn meds concrets per proteger la populaziun e las citads ucranaisas.

La raschun decisiva è l’origin da la guerra: la Russia ha attatgà l’Ucraina. L’Ucraina n’ha betg invadì la Russia. Sche in aggressur po sperar da rumper la resistenza d’in pajais attatgà cun destrucziun e stgarp, vegn la violenza premieda. Il sustegn per l’Ucraina gida pia a render pussaivla ina tractativa, en la quala il resultat na vegn betg dictà mo da la smanatscha militara.

Quai na stat betg en cuntradicziun cun la diplomazia. A Kyiv ha Merz ditg che la pasch stoppia vegnir negoziada e na possia betg vegnir dictada a l’Ucraina u a l’Europa. Durant il telefon cun il president Volodymyr Zelensky ils 12 d’october ha el ultra da quai constatà che la Russia stoppia ussa acceptar in armistizi per tut las infrastructuras d’energia. Capacitad da defensiun e prontadad da discutar tutgan ensemen: proteger l’Ucraina dat il spazi necessari per ina tractativa gista.

Era l’interess da la Germania pleda per questa politica. L’urden da segirezza europeic daventa pli fragil, sche in stadi po cuntanscher gudogns durabels cun forza militara. Il sustegn n’è pia betg in assegn en alv senza controlla, mabain in’investiziun en la segirezza da l’Europa. Il fatg che la rolla dals Stadis Unids po variar tenor las decisiuns politicas renda in’Europa capabla d’agir anc pli urgenta. Quai na remplazza betg la collavuraziun transatlantica, ma pretenda dapli responsabladad da l’Europa.

Aver raschun na signifitga betg proteger mintga decisiun da la regenza e dal parlament cunter critica. L’agid militar dovra controlla democratica, budgets transparents e il respect dal dretg internaziunal umanitar. Il sustegn cumpiglia perquai era agid umanitar, protecziun per persunas fugidas, reparatura da las raits d’electricitad e da stgaudament, rumida da minas, reconstrucziun ed investigaziuns davart crims grevs. Las unfrendas da la guerra na dastgan betg svanir davos ils pleds strategics.

En il punct central ha Friedrich Merz raschun: ina pasch dictada a l’Ucraina entant che las attatgas cuntinuan n’è betg ina pasch gista. La Russia pudess interrumper las attatgas e retrair sias truppas dal territori ucranais. La Germania, la Svizra ed ils partenaris europeics duessan perquai sustegnair l’Ucraina cun constanza e lavurar il medem mument per negoziaziuns, responsabladad e ina pasch durabla.