Commentari · Situaziun dals 14 d’october 2026 a mezdi. Durant la notg sin mesemna ha in’attatga russa puspè tutgà Kyiv. A las 08.47 ha l’administraziun da la citad annunzià trais persunas mortas e 32 blessadas, tranter quellas in uffant dad otg onns. Chasas d’abitar, ina scola ed auters edifizis èn vegnids donnegiads. Tenor l’uffizi dal president ucranais ha ina racheta era tutgà il territori d’in impurtant implant d’energia. Questas cifras èn provisoricas e pon anc sa midar.

La mancanza d’in avertiment anticipà fa spezialmain quitads. Il president Volodymyr Zelensky ha declerà che l’Ucraina n’ha betg survegnì a temp avertiments da ses partenaris davart duas attatgas cun rachetas ballisticas questa emna. Quai na cumprova dentant betg che ils Stadis Unids hajan interrut tut il barat d’infurmaziuns da spiunadi. Ils 13 d’october ha il president american Donald Trump ditg expressivamain che quest barat cuntinuescha. Pertge che quels avertiments concrets han mancà n’è betg sclerì publicamain. In avertiment fidabel po dar temp a la populaziun da tschertgar protecziun ed a las forzas da defensiun da reagir.

La suffrientscha va lunsch sur la chapitala ora. Fin mez il 2026 aveva l’ONU verifitgà en l’Ucraina almain 16 431 persunas civilas mortas e 48 613 blessadas; las cifras effectivas èn probablamain pli autas. In rapport da l’ONU publitgà il settember ha ultra da quai documentà 1 004 cas da violenza sexuala en connex cun il conflict dapi il cumenzament da l’invasiun a gronda scala fin la fin da fanadur 2026. Da quels attribuescha el 89 pertschient a las autoritads russas ed a lur commembers. Quests fatgs pretendan protecziun per las persunas pertutgadas, investigaziuns independentas e persecuziun penala.

Era ils schuldads na dastgan betg vegnir emblidads cura che nus regurdain las unfrendas civilas. Tenor ina stimaziun publitgada l’entschatta da fanadur dal center da perscrutaziun CSIS èn vegnids mazzads fin il zercladur 2026 tranter 400 000 e 450 000 schuldads russ e tranter 125 000 e 150 000 schuldads ucranais. Quai èn stimaziuns, entant che las cifras civilas da l’ONU èn cifras minimalas verifitgadas. In rapport numeric exact fiss perquai fallà. La dimensiun da las unfrendas militaras è dentant bler pli gronda.

In schuldà è en emprima lingia in uman: in figl u ina figlia, ina partenaria u in partenari, ina mamma u in bab. Ils schuldads ucranais defendan lur pajais cunter in’attatga ch’els n’han betg tschernì. Era blers schuldads russ na fissan oz betg al front senza las decisiuns da lur direcziun politica. Lur mort na diminuescha ni la responsabladad da la Russia per la guerra d’agressiun ni la responsabladad persunala da quels che commettan crims. Famiglias dad omaduas varts portan ina dolur che nagina statistica militara po exprimer.

La responsabladad politica per questa guerra stat tar la Russia. L’Ucraina n’ha betg invadì la Russia. La direcziun russa pudess interrumper immediat sias attatgas e retrair sias truppas dal territori ucranais. Ina fin dals bombardaments salvass immediatamain vitas; per ina pasch gista e durabla dovri era la fin da l’occupaziun. L’Ucraina na dastga betg vegnir sfurzada da desister da sia segirezza sut la smanatscha da novas attatgas.

La Svizra e ses partenaris duessan perquai sustegnair l’Ucraina en moda fidabla: cun agid umanitar, protecziun per persunas fugidas, agid per reparar las raits d’electricitad e da stgaudament, rumida da minas ed investigaziun da crims grevs. Tgi che vul la pasch sto proteger ils umans che ston surviver questa guerra – en lur chasas, durant la fugia ed al front.